انفجار جمعیت
انفجار جمعیت به پدیدهای گفته میشود که در آن نرخ رشد جمعیت انسانی در یک منطقه یا در سطح جهان به شکلی ناگهانی و چشمگیر افزایش مییابد. این روند معمولاً با کاهش قابل توجه نرخ مرگومیر، به ویژه در میان نوزادان، و بالا ماندن نرخ زادولد شکل میگیرد و تعادل میان تعداد انسانها و منابع موجود را به چالش میکشد.
پیامدهای این رشد شتابان، ابعاد گوناگونی از زندگی بشر را تحت تأثیر قرار میدهد. از یک سو، فشار مضاعفی بر منابع طبیعی، آب آشامیدنی، انرژی و زمینهای کشاورزی وارد میشود و از سوی دیگر، دولتها را ناچار میسازد تا برای تأمین مسکن، آموزش، اشتراکگذاری خدمات بهداشتی و ایجاد شغلهای جدید برنامهریزیهای فشردهتری داشته باشند.
در ادبیات علمی و جمعیتشناسی، بررسی این پدیده برای آیندهپژوهی و توسعه پایدار اهمیت بالایی دارد. این اصطلاح پرکاربرد در بسیاری از متون اجتماعی و اقتصادی دیده میشود و گاه در معماها و سرگرمیهای واژهای نیز به عنوان مفهومی درباره تغییرات کلان جمعیتی به کار میرود.