اودیپ
اودیپ یکی از شخصیتهای اسطورهای و
نامدار در یونان باستان است که داستان زندگی او دستمایه خلق یکی از برجستهترین آثار ادبیات جهان شده است. بر اساس اسطورهها، او پادشاه تبای بود که ناخواسته درگیر سرنوشتی تراژیک و تقدیرگرایانه شد؛ سرنوشتی که از پیش برایش رقم خورده بود و تلاش او برای گریختن از آن، تنها به وقوعش سرعت بخشید.
این شخصیت محور اصلی نمایشنامههای شاهکار سوفوکل، نمایشنامهنویس بزرگ یونانی، است. اثر مشهور او که به نام این پادشاه نامگذاری شده، توسط ارسطو به عنوان نمونهای بینقص از یک تراژدی کلاسیک معرفی شده است که در آن قهرمان داستان به دلیل یک خطای تراژیک و ناآگاهی، سقوط میکند و حس همذاتپنداری و پالایش روح را در مخاطب برمیانگیزد.
در روانشناسی نیز نام این اسطوره یونانی الهامبخش یکی از نظریههای مهم زیگموند فروید تحت عنوان «عقدۀ اودیپ» قرار گرفته است که به مراحل رشد روانی کودکان مربوط میشود. این واژه فرهنگی و تاریخی همچنین به دلیل ریشه عمیق در ادبیات نمایشی، از مفاهیم آشنا و پرکاربرد در معماها و جدولهای کلمات متقاطع به شمار میرود.