تشکیک
تشکیک در لغت به معنای به شک انداختن یا ایجاد تردید در ذهن دیگری است، اما در اصطلاحات فلسفی و منطقی، کاربرد تخصصیتری دارد. این واژه به ویژه در فلسفه اسلامی برای بیان تفاوت در مراتب یک حقیقت واحد به کار میرود؛ به این معنا که یک ویژگی یا صفت در موجودات مختلف با شدت و ضعف متفاوت وجود دارد.
به عنوان مثال، مفهوم وجود در تمام هستی جاری است، اما شدت وجود در موجودات متفاوت است. همانطور که نور در یک فضای تاریک از یک شمع کوچک تا یک خورشید تابان، درجات مختلفی از روشنایی را دارد، در بحث تشکیک نیز گفته میشود که حقیقتِ واحد، بسته به مرتبه وجودی هر پدیده، درجات متفاوتی از کمال را به خود میگیرد.