سیاهسر
سیاهسر در فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی فارسی، عنوانی است که برای اشاره به زنانی که در شرایط سخت معیشتی یا تنهایی به سر میبرند، به کار میرود. این ترکیب در گویشهای مختلف، گاهی به معنای زنی است که در فقر مطلق زندگی میکند و یا به دلیل از دست دادن تکیهگاه خود، دچار رنج و مرارت فراوان شده است.
در برخی متون ادبی قدیمی و ضربالمثلهای محلی، استفاده از واژه سیاه در کنار سر، استعارهای از تیرگی بخت و اقبالِ نامساعد است. این تعبیر بهویژه در روایتهای داستانی برای توصیف زنانی به کار میرفت که با وجود تحمل سختیهای روزگار، همچنان با نجابت و صبوری با مشکلات دستوپنج نرم میکردند. امروزه این اصطلاح بیشتر در متون کهن و اشعار فولکلور دیده میشود و بازتابدهنده بخشی از نگاه سنتی جامعه به رنجهای اجتماعی زنان در گذشته است.